|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Saopštenje u vezi članka
"Subdukcija jadranske litosfere ispod Dinarida" |
|
Zbog većeg interesovanja novinara u vezi sa objavljenim člankom u časopisu Geološkog društva Amerike, januara 2008. godine, pod nazivom "Subdukcija jadranske litosfere ispod Dinarida" saopštavamo sledeći komentar.
U pomenutom radu Ričarda Beneta i osam saradnika sa Univerziteta Arizona i zagrebačkog univerziteta navedeni su rezultati obrade podataka geodetskih osmatranja na permanentnim stanicama globalnog pozicioniranja u regionu Jadrana. Rezultati obrade su potvrdili da je na tom prostoru aktivan proces subdukcije (poniranja dijela podmorja pod kopneni dio zemljine kore) koji rezultira laganim zatvaranjem Jadranskog mora brzinom od oko 7mm godišnje.
Ovaj subdukcioni proces praćen je tektonskom aktivnošću, kao i pojavom slabijih i jačih zemljotresa, preko kojih i saznajemo karakteristike tih geodinamičkih aktivnosti. Jači seizmogeni procesi koji se događaju ispod morskog dna mogu da stvore cunami talase u uslovima kada je: žarište zemljotresa plitko, magnituda zemljotresa iznad 7.5 jedinica Rihterove skale, inicijalni pokret dna, u zoni rasijedanja, preko nekoliko desetina santimetara i priobalje plitko sa blagim nagibom obale. Dakle, neophodno je postojanje sva četiri pomenuta uslova za stvaranje razornog cunamija. Na području Jadrana nije ispunjen nijedan od njih u cjelosti.
Naime, žarišta zemljotresa na kopnu i podmorju u regionu Dinarida i Jadrana redovno su dubini od 8 km što je dovoljno duboko za odsustvo mogućnosti stvaranja veće dislokacije tla. S druge strane, naše priobalje je duboko i obale su mnogo strmije nego što je to neophodno za postojanje uslova za genezu cunami talasa.
Svakako, južni Dinaridi i Jadran se karakterišu značajnim nivoom seizmičke aktivnosti ili seizmičkog hazarda koji se manifestuje razornim zemljotresima, na tom prostoru, u prosjeku svakih 50-70 godina. To se može očekivati i u budućnosti imajući u vidu neumitnost prirodnih geoloških i geodinamičkih procesa koji u neizmijenjenom obliku na tom prostoru, traju već duži niz miliona godina. Ne postoje geološki razlozi da tako ne bude i u budućnosti. Nama ostaje da stručno i kvaliteteno procjenjujemo nivo te seizmičke opasnosti i da u procesu planiranja, projektovanja i građenja poštujemo ta saznanja i odgovarajuće tehničke normative za tu oblast. |
|
Prof. Dr. Branislav Glavatović
Direktor Seizmološkog zavoda Crne Gore |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
